Asociacioni i Shërbimeve Financiare i Maqedonisë së Veriut
  • English
  • Македонски
  • Shqip

Edukimi financiare është një element thelbësor për çdo vend dhe zhvillimin e tij

Një sektor financiar i zhvilluar, i sigurt dhe i qëndrueshëm që mund të plotësojë nevojat e përdoruesve të shërbimeve financiare është i rëndësishëm për çdo vend dhe zhvillimi i tij. Një gamë e gjerë e produkteve financiare është në interes jo vetëm të investitorëve, por edhe të secilit klient individualisht. Në një ekonomi tregu, secili individ, mbi të gjitha, kujdeset për buxhetin e tij të brendshëm dhe merr vendime të pavarura për investime dhe huadhënie, duke marrë rreziqe më vete. Duke ofruar informacion dhe duke përmirësuar kuptimin e shërbimeve financiare, përdoruesit e shërbimeve financiare zhvillojnë ndërgjegjësimin për rrezikun dhe fitojnë ato aftësi të menaxhimit të rrezikut. Sidoqoftë, për të qenë në gjendje të marrin një vendim të përshtatshëm, është e nevojshme që ata të kenë informacion të plotë dhe të kuptueshëm, në bazë të të cilit ata mund të bëjnë krahasime të produkteve që hasin në treg. Njohuritë shtesë u japin atyre mundësinë për të zgjedhur shërbimin e duhur. Kjo është arsyeja pse edukimi financiar është një nevojë thelbësore e çdo familjeje që duhet të gjejë një mënyrë për të menaxhuar siç duhet buxhetin e saj të shtëpisë, për të përmbushur nevojat për jetesë, për të përmbushur detyrimet e saj, për të blerë një shtëpi, për të kursyer para për edukimin e fëmijëve, për të siguruar fonde për pleqërinë…

Me zhvillimin e tregut financiar në botë, si dhe me zhvillimin e produkteve gjithnjë e më komplekse financiare, konsumatorët kanë filluar të ndeshen me risi të shumta në tregjet financiare. Sot ata përballen me një sërë instrumentesh të ndryshëm kreditimi, si dhe lloje të ndryshme kursimesh të ofruara nga institucionet financiare bankare dhe jo-bankare (kompani financiare, kompani sigurimesh, fonde pensionesh, fonde investimesh …) për të cilat ata nuk kanë asapak , ose nuk kanë njohuri të mjaftueshme.

Anketa e edukimit financiar të OECD gjeti nivele të ulëta të njohurive në lidhje me produktet financiare në shumë vende, përfshirë ato të zhvilluara. Kështu, 71% e të anketuarve në Japoni nuk kanë njohuri për të investuar në bono. Në Australi, 67% e të anketuarve thanë se e kuptonin konceptin e normës së interesit, por vetëm 28% e dinin përgjigjen e saktë për një problem duke përdorur këtë koncept. Numri në rritje i përdoruesve të kartave të kreditit në vendet e OECD ka çuar në një rritje të falimentimit personal – një në 10 familje në Shtetet e Bashkuara ka përjetuar falimentim personal, ndërsa në Austri ky numër është rritur me 11%.

Për këto arsye, Drejtoria e OECD-së për Çështjet Financiare dhe të Biznesit ka lëshuar tre rekomandime që synojnë të inkurajojnë si vendet e OECD-së ashtu edhe ato jo-OECD-së që të ofrojnë edukim financiar për të gjitha sferat shoqërore, duke filluar në shkollën fillore.

Edukimi financiar është një funksion që është plotësues i funksionit të mbrojtjes së konsumatorit, dhe mbivendosja midis këtyre dy funksioneve është e qartë. Roli i tyre i përbashkët është të ofrojnë informacion mbi produktet financiare. Mbrojtja e konsumatorit nënkupton rregullimin, përshkrimin e standardeve minimale për punën e institucioneve financiare dhe vendosjen e kushteve për zbulimin e informacionit në lidhje me produktet financiare të ofruara nga këto institucione financiare. Funksioni i mbrojtjes së konsumatorit është të sigurojë kushte rregullatore në të cilat institucionet financiare veprojnë në mënyrë transparente dhe në përputhje me praktikat e mira të biznesit. Qëndrimi profesional dhe i drejtë i institucioneve financiare ndaj përdoruesve të shërbimeve financiare kontribuon në forcimin e lidhjes së përdoruesve me ato institucione, forcimin e besimit, forcimin e konkurrencës së shëndoshë dhe zhvillimin e sektorit financiar. Kjo është e rëndësishme në kushtet kur produkte dhe lojtarë të rinj më kompleksë po shfaqen vazhdimisht në treg, veçanërisht në sektorin jo-bankar.

Në Maqedoninë e Veriut, shoqëritë financiare, si përfaqësues të sektorit financiar jobankar, janë një industri që është rritur me shpejtësi vitet e fundit, duke u bërë një plotësues i vërtetë i aktivitetit huadhënës të institucioneve financiare tradicionale dhe duke konfirmuar se popullata kishte nevojë për këtë lloj shërbimi.

Disa nga shoqëritë financiare kanë krijuar Aosicacionin e Shoqërive Financiare (ASHF), qëllimi kryesor i së cilës është promovimi i praktikave të huadhënies të sigurta, me përgjegjësi shoqërore dhe të qëndrueshme dhe futja e standardeve të cilësisë së shërbimit, por edhe edukimi i popullatës për shërbimet financiare nga të cilat ata janë një pjesë e ofruar nga kompanitë financiare. Në këtë drejtim, për shembull, Tigo Finance, e cila është anëtare e Asociacionit, aktualisht ka një fushatë mediatike “Tigo Financial Dictionary” me të cilën popullata në një mënyrë interesante njihet me kushtet themelore financiare – interesin, huatë, Fintech dhe me shume Përmbajtja edukative në formën e fjalorit, lajmeve, hapave dhe përmbajtjeve me video për përdorim më të lehtë dhe të duhur të shërbimeve të shoqërive financiare dhe edukimit janë gjithashtu të disponueshme në faqet e M-Cash,Iute Credit, Credissimo, Mogo, Digital Finance dhe SN Finance.

Anëtarët e Asociacionit, për të mbrojtur konsumatorët, nënshkruan gjithashtu një Kod të Praktikës së Mirë i cili siguron masa shtesë për mbrojtjen e konsumatorit. Në përmbajtjen e tij, ai përcakton qartë detyrimet dhe të drejtat e kompanive jo-bankare dhe aplikantëve të huasë. Por më e rëndësishmja, ajo garanton mbrojtje shtesë të interesave të konsumatorëve që kanë marrë ose presin të marrin një shërbim nga anëtarët e Asociacionit.

Kodi praktikon huamarrjen me përgjegjësi nga klientët, dhe kompanitë vlerësojnë kushtet e tyre financiare dhe aftësinë për të përmbushur detyrimet. Anëtarët u japin klientëve të tyre informacionin e nevojshëm në lidhje me natyrën e huave dhe në të njëjtën kohë janë të përkushtuar për të edukuar popullatën se për çfarë synojnë në të vërtetë këto produkte, përfshirë faktin se kreditë nuk janë të këshillueshme për zgjidhjen e vështirësive financiare ekzistuese.

Në të njëjtën kohë, Kodi i Praktikës së Mirë siguron përfituesit e huave nga një prej anëtarëve të Asociacionit se praktikat e biznesit të përcaktuara në këtë dokument do të ndiqen dhe çdo aktivitet në kundërshtim me kodin e përshkruar do të sanksionohet. Klientët, nëse kanë ankesa për shërbimet, mund të paraqesin një ankesë në Asociaiconin e Shoqërive Financiare, e cila do të procedohet brenda 5 ditëve, dhe nëse është e nevojshme, do të fillojë një hetim shtesë.

Pjesë