Asociacioni i Shërbimeve Financiare i Maqedonisë së Veriut
  • English
  • Македонски
  • Shqip

Intervistë me Jana Nikodinovska, Sekretare e Përgjithshme e AKF për biznisvesti.mk: Huadhënia e përgjegjshme dhe inkluzioni financiar mbeten prioritetet kryesore për kompanitë financiare jobankare.

1. Banka Kombëtare e Maqedonisë Veriore kohët e fundit publikoi raportin mbi stabilitetin financiar për vitin 2019, i cili tregon rritjen e kompanive financiare jobankare në pothuajse të gjithë parametrat, duke theksuar rolin e tyre si një institucion që siguron përfshirjen financiare të popullsisë me probleme.  Cili është qëndrimi juaj për temën?

Raporti i Bankës Kombëtare vetëm konfirmoi saktësisht atë që kemi thënë në të kaluarën, e cila në fakt është për shkak të rritjes së vazhdueshme të segmentit të kompanive financiare jobankare.  Sipas raportit, “Kompanitë financiare janë segmenti më i ri dhe më dinamik i sistemit financiar të Maqedonisë Veriore, të cilat me aktivitetin e tyre huadhënës ofrojnë nivele më të larta të përfshirjes financiare për kategori të caktuara të individëve dhe personave juridikë me qasje të vështirë në kreditë e depozitave financiare.

“Megjithëse kompanitë financiare kanë operuar në tregun e kredive për gati dhjetë vjet, ato janë akoma ndër nivelet më të larta të rritjes dhe interesi për krijimin e kompanive të reja financiare në vitet e fundit është mjaft i lartë.”

Sektori financiar jobankar në Maqedoninë e Veriut është rritur me shpejtësi, por ka ende një pjesë të vogël në totalin e aktiveve të sistemit financiar, si dhe në totalin e portofolit të kredisë, siç dëshmohet nga të dhënat e pjesës 0.60% në totalin e aktiveve financiare dmth 67 milionë ..  Euro (sipas raportit të fundit të stabilitetit financiar të publikuar nga NBRM për vitin 2019).  Pozicioni dominues në sektorin financiar në vendin tonë mbahet ende nga institucionet tradicionale financiare me 81.7% të pjesëmarrjes në totalin e aktiveve të sistemit financiar.

Sektori financiar jobankar, edhe pse i vogël, ende nuk ka ndikim të papërfillshëm në ekonominë e shtetit.  Kompanitë financiare jobankare kanë investuar mbi 14 milionë euro në ekonomi dhe punësojnë mbi 1.000 njerëz, kryesisht staf të rinj dhe të aftë.  Analizat që bëjmë në kuadër të Shoqatës së Kompanive Financiare (AFD) mbi ndikimin e industrisë së institucioneve financiare jobankare (NBFI) në ekonomi, tregojnë se ky sektor çdo vit, i llogaritur për vitin 2019, shpenzon rreth 13 milionë euro, dhe kjo përfshin të gjitha kostot materiale, kostot e shërbimit, stafin dhe detyrat publike, ndërsa pjesa e IFJB -së në buxhetin e shtetit është 2 milion € në bazë vjetore.

Sidoqoftë, si në shumicën e industrive, këto shifra do të duken shumë të ndryshme këtë vit për shkak të situatës me Covid -19, e cila do të konfirmojë në mënyrë thelbësore atë që ne si Shoqatë kemi thënë në të kaluarën – se sektori është i prekshëm dhe është iluzore të barazosh atë me institucionet e tjera financiare.

 

2. Si ka ndikuar kriza Covid-19 në sektorin tuaj dhe si e shihni këtë sektor pas Covid?

Kriza ekonomike e shkaktuar nga kriza shëndetësore e pandemisë Covid-19 nuk e kaloi sektorin e kompanive financiare jobankare, si dhe sektorë të tjerë në ekonomi.  Për shkak të situatës së koronavirusit, kompanitë financiare përballen me vështirësi në ruajtjen e likuiditetit dhe shërbimin e kostove të funksionimit, kështu që në atë kuptim ata ndërmarrin veprimtari për të racionalizuar kostot e operimit, duke marrë parasysh disiplinën e pashmangshme të pagesës dhe aksesin e kufizuar në financa., Në vendin tonë dhe në tregjet evropiane, të cilat deri diku mund të thuhet se i vënë ato si industria e dytë më e prekur nën ndikimin e Covid-19.  Shumë do të pyesin pse?  Në kushtet e krizës financiare globale, burimet tona të financimit ndalohen ose kufizohen, gjë që e ndërlikon më tej situatën për financimin e operacioneve të biznesit.  Kompanitë financiare jobankare, ndryshe nga institucionet financiare tradicionale nuk kanë depozita dhe burime të lira financimi, përkundrazi, kompanitë financiare jobankare financohen nga fondet e veta dhe burime të tjera me kosto më të larta financimi, që është afërsisht 15%.

Për shkak të kësaj, shumica e kompanive financiare nuk ishin në gjendje të jepnin kredi të reja, dhe për shkak të burimeve të kufizuara dhe të shtrenjta të financimit, interesi për huamarrje ngadalësohet për shkak të mos konkurrencës së ofertave, dhe e gjithë kjo dëmton vetëm qytetarët sepse aksesi në financim nevojitet tani.  Vitin e kaluar, industria jonë pa rritje të shpejtë të kredive konsumatore jo-bankare, e cila reflektoi lëvizjet e tregut dhe nevojën për qasje në financa, dhe në atë kuptim kompanitë financiare përbënin pjesën më të madhe të barrës financiare në vend duke siguruar qasje në financa për individët dhe kompanitë e vogla.të cilët nuk kanë qasje në kreditë bankare.

Duke pasur parasysh historinë e fundit, periudhën nga fillimi i pandemisë deri në ditët e sotme, siç thekson McKinesey & Company, Covid-19 i ka dhënë një goditje të rëndësishme një numri të industrive, duke konfirmuar vetëm se industria Fintech është e prekshme ndaj ndryshimeve që do ta kishte vënë atë në prag të qëndrueshmërisë.  Në lëvizje janë rregullatorët të cilët, para së gjithash, duhet t’i konsiderojnë këto sfida si një moment historik në miratimin e rregulloreve që prekin industrinë, duke parashikuar në të njëjtën kohë kohën e rimëkëmbjes nga situata aktuale.

Nevoja për shërbime financiare ka ekzistuar gjithmonë dhe do të ekzistojë.  Në fund të fundit, industria Fintech u shfaq pikërisht në momentin kur u shfaqën nevojat e ndryshme për mënyra alternative dhe të përparuara të financimit.  Pavarësisht nëse bëhet fjalë për një gjendje krize ekonomike, kur popullata ka nevojë për qasje në fonde që nuk mund t’i marrë ndryshe, siç është rasti me kompanitë financiare jobankare, ose qasje dhe menaxhim të shërbimeve financiare përmes teknologjive të përparuara që çuan në lindjen e industri të reja të bazuara në teknologjinë financiare.

Theks i veçantë gjatë gjithë evolucionit të përgjithshëm të sistemit financiar të së ardhmes, veçanërisht pas Covid, është përgjegjësia e palëve të interesuara.  Sigurisht, huadhënia e përgjegjshme për të gjithë aktorët, si oferta ashtu edhe kërkesa, do të luajë një rol kyç në marrëdhëniet midis dy palëve.  Kjo është diçka që AKF dhe anëtarët e saj e kanë mbrojtur dhe promovuar që nga dita e parë e themelimit të saj, dhe kjo është arsyeja pse ne e vendosim përgjegjësinë mbi të gjitha në të gjitha operacionet tona të biznesit.  Tani, si kurrë më parë, është e rëndësishme të ndërtoni partneritete dhe besim me klientët, ku fokusi që kanë kompanitë fintech tani po shfaqet – dhe kjo është përshtatshmëria e plotë dhe fokusi në klientin dhe nevojat e tij.

Gjithmonë ka vend për përmirësim, natyrisht, me gjithë vëmendjen tani në rritjen e përpjekjeve për edukimin financiar, i cili, nga ana tjetër, do të rrisë përdorimin e shërbimeve financiare të ofruara nga të gjitha institucionet financiare.

 

3. Industritë më të rrezikuara nga kriza e koronës morën një mbështetje financiare nga shteti, a ka mbështetje për zhvillimin e sektorit financiar jobankar?

Nën rrethanat, fundi i krizës shëndetësore botërore po monitorohet, ose të paktën vihet nën kontroll nga zbulimi i një vaksine koronavirus, por mbetet një krizë ekonomike, efektet e së cilës me siguri do t’i ndiejmë akoma.  Ndihma aktuale për sektorët e rrezikuar është një injeksion i përkohshëm për t’i mbajtur këta sektorë gjallë dhe është për t’u përshëndetur.  Por ajo që ne e konsiderojmë të nevojshme tani është një qasje strategjike, një vlerësim i dëmit dhe një plan mbështetës për të gjithë ekonominë që përballet me probleme likuiditeti.  Mbështetja e fokusuar në këto industri do të kontribuojë në një kapërcim më të qetë të periudhës, duke amortizuar efekte shtesë negative ekonomike, siç janë pushimet nga puna, ulja e taksave, etj., Të cilat do t’i lejojnë ata në të ardhmen të jenë një nga lojtarët kryesorë në rimëkëmbjen më të shpejtë të ekonomia e përgjithshme.

Kjo përfshin kompanitë financiare jobankare që në vendin tonë janë mbajtëse të industrisë fintech, të cilat edhe pse kanë një pjesë modeste në totalin e burimeve financiare të sistemit financiar, janë një faktor i rëndësishëm që mund të ofrojë mbështetje për ekonominë dhe popullsinë në periudha e ardhshme.  Kompanitë financiare jobankare kanë siguruar dhe, më e rëndësishmja, do të vazhdojnë të sigurojnë qasje në financa për qytetarët dhe bizneset e vogla që kanë vështirësi në qasjen në fonde në ndonjë mënyrë tjetër, shumë shpejt dhe lehtë, në internet ose përmes një dege, për çdo rast. të nevojshme, gjë që ndikon drejtpërdrejt në cilësinë e jetës së përdoruesve të shërbimeve.

Për të përfunduar, kompanitë financiare jobankare mund dhe mbeten për të ndihmuar popullsinë të kapërcejë këtë periudhë krize, siç u theksua nga ekspertët dhe institucionet financiare ndërkombëtare, por për ta arritur këtë, mbështetja e sektorit është e nevojshme sepse, siç u përmend më parë, kompanitë financiare jo bankare aktualisht nuk kanë kapacitet për të vendosur fonde në shumën që u nevojiten për popullsinë në periudhën e ardhshme.

 

4. Cilat janë pritjet tuaja nga Qeveria e re e Republikës së Maqedonisë Veriore në lidhje me industrinë e teknologjisë fintech?

Ne presim që kjo Qeveri të japë një shtysë të re për të mbështetur zhvillimin e shërbimeve financiare të bazuara në teknologji, domethënë të mbështesë zhvillimin jo vetëm të industrisë fintech, por edhe të të gjithë ekonomisë maqedonase sepse është vendimtare për mbijetesën e ekonomisë sonë në këto rrethana jashtëzakonisht të vështira të një krize ekonomike globale të këtyre përmasave.

Ne presim që të kompletohet kuadri i plotë rregullator në sektorin tonë, këtu kam parasysh veçanërisht rregulloren e cila është në fazën përfundimtare, në mënyrë që të krijohen parakushte ligjore për zhvillimin e mëtejshëm të industrisë fintech në kushte të rregulluara dhe të kontrolluara.  Ne presim që ligji i ri që rregullon shërbimet e pagesave dhe kompanitë financiare të jenë në listën e transportuesve të operacioneve të pagesave.  Ne jemi duke punuar vazhdimisht me rregullatorin dhe institucionet kompetente me propozimet tona për përmirësimin e kuadrit ligjor.  Në atë kontekst, ne presim përmirësime në rregulloret tatimore, veçanërisht në lidhje me dëmtimin e kredive me probleme, në mënyrë që kompanitë financiare të marrin të njëjtin trajtim tatimor si institucionet financiare tradicionale.

Krijimi i kushteve të favorshme për zhvillimin e industrisë sonë është vendimtare, veçanërisht duke pasur parasysh se përveç lehtësisë së qasjes në shërbimet financiare të ofruara nga kompanitë financiare jobankare, ato gjithashtu ofrojnë qasje në shërbimet financiare për një pjesë të popullsisë që nuk ka akses për shërbimet tradicionale financiare, përkatësisht përfshirjen financiare të të gjitha pjesëve të popullsisë në Maqedoninë Veriore.  Kjo ka më shumë kuptim vetëm në kontekstin e përpjekjeve për të ringjallur ekonominë dhe për të ndihmuar popullatën si rezultat i krizës ekonomike të shkaktuar nga pandemia Covid-19.

Pjesë